Get to know Jan Tschichold

gepost op Woensdag 17 februari 2010 door Inge

Enige tijd geleden bezocht ik de tentoonstelling Who sets the standard? in het Grafisch Design Museum bij onze noorderburen in Breda.

Wie staat er nog bij stil dat het A4-formaat voor papier ooit bedacht en afgesproken is als standaard? 'Zet het maar op een A4-tje', zeggen we, en wereldwijd betekent dat een vel papier van 210 bij 297 mm.

De (typo)grafische tentoonstelling had het over standaarden: van het ontwerpen en drukken van affiches tot en met de sjablonen (templates) voor het ontwerp van websites. Een groot stuk van de tentoonstelling werd besteed aan Jan Tschichold. Meneer Tschichold (Leipzig 1902-Locarno 1974) was in de jaren twintig in Duitsland naast een invloedrijk typograaf ook een vurig propagandist van de standaard formaten in de drukkunst.

Die neue Typographie

Jan Tschichold is als leerling gevormd door de klassieke traditie. Na een bezoek aan de eerste Weimar Bauhaus-expositie in 1923 werd hij een vooraanstaand pleitbezorger van modernistisch ontwerp. Zijn boek Die neue Typographie is een manifest van modern design waarin hij alle lettertypes die niet schreefloos zijn veroordeeld. Hij uitte in dit boek zijn sterke voorkeur voor het niet symmetrisch ontwerp. 
Vanaf 1932 verliet Tschichold langzamerhand zijn rigide opvattingen en veroordeelde hij zijn boek Die neue Typographie als te extreem. Hij ging zelfs zo ver dat hij het modernistische ontwerp in het algemeen veroordeelde als inherent autoritair en fascistisch. 

Een ietwat vreemd mannetje, die Tschichold, dat is wel duidelijk. Maar geen twijfel erover dat Jan Tschichold een grote invloed heeft gehad en blijft hebben op grafische vormgevers.

Bijvoorbeeld wat Christiana Couceiro nu doet, is duidelijk geïnspireerd op Tschichold. Fijn is dat ze een mix van fotografie, grafische elementen en typografie gebruikt in haar werken.